Çocuk & Bebek Hastalıkları

Yatağını mı ıslatıyor?

2010-12-18T04:14:00.000-08:00

Çocuk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Oğuz Söylemezoğlu, çocuğun iç çamaşırına yerleştirilen bir elektrod ile pijamasına iliştirilen alarm cihazının harekete geçirildiği bu yöntemle uykuda idrar hissini algılamanın sağlanabileceğini bildirdi.

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Söylemezoğlu, beş yaşına gelmiş bir çocuğun yatağını ıslatmasının normal olmadığını, bu durumun, çocukta istemsiz ve farkında olmadan uykuda yatağını ıslatma sorunu olan ''enürezis noktürna'' bulunduğuna işaret edebileceğini söyledi.

Bu yaştaki her 100 çocuktan yaklaşık 14-15'inin uykuda altını ıslattığını, 18 yaşındaki 100 kişinin birinde de bu sorunun devam edebildiğini anlatan Söylemezoğlu, ''Yani yatak ıslatma sorunu belirli bir süreçte kendiliğinden düzelebilir. Ancak, bunu beklemek doğru değildir. Çocuğu ruhsal açıdan zor durumda bırakan bu rahatsızlığın tedavi edilmesi gerekir'' dedi.

Bu sorunun üstünün kapatılmasının tedaviyi zorlaştırdığını, oysa çeşitli tedavi seçenekleri bulunduğunu bildiren Söylemezoğlu, şunlara dikkati çekti:

''Çocuk yatağını bilinçli olarak ıslatmaz. Bunu çocuğun kontrol edemediği işlev bozuklukları ortaya çıkarır. Alt ıslatma, anne babanın çocuğu iyi eğitemediği anlamına da gelmez. Bu, çocuğun büyüme döneminde idrar kontrolü ile ilgili bazı işlevlerin olgunlaşmasının gecikmesi ile ilişkilidir. Tepki göstermek sorunu derinleştirebilir. Doğru tedavi için mutlaka konunun uzmanlarından yardım alınmalıdır.''

İdrar kesesinin ve idrarı tutmaya yarayan kasların sinir sistemi tarafından kontrol edildiğini, gece idrar kontrolü için uyku sırasında idrar hissinin algılanmasının, merkezi sinir sisteminin buna göre olgunlaşmasının, mesane ve ilgili kasların gelişmesinin ve vücutta üretilen bazı maddelerin yeteri kadar salgılanmasının gerekli olduğunu vurgulayan Söylemezoğlu, şu bilgileri aktardı:

''Yatak ıslatma sorunu birden fazla nedene bağlı ortaya çıkabilir. Aileler yatağını ıslatan çocuklarda uykunun ağır olduğundan söz ederler. Gerçekten de altını ıslatma sorunu olan çocukların önemli bir bölümü uyku sırasında idrar kesesinin doluluğunu, diğer bir deyişle idrar yapma ihtiyacını hissedemez ve tuvalete gitmek için uyanamaz. Bunun sonucunda da uyku sırasında sıkıştığını hissedip altına kaçırır. Altını ıslatan bazı çocuklarda ise gece üretilen idrar normalden fazladır. Böyle bir durumda mesane kapasitesi aşılır ve uykuda tuvalet ihtiyacı doğar. Bu durum uykunun ağır olması faktörü ile birleşince gece altını ıslatma ortaya çıkar.''

Bu sorunu yaşayan çocukların bir kısmında ise idrar kesesinin çalışmasıyla ilgili bozukluk saptandığını belirten Söylemezoğlu, tuvalet ihtiyacı uyandıracak kadar idrar birikmese bile mesanenin dolması sırasında ani olarak ortaya çıkan sıkışma hissinin yatak ıslatmaya yol açtığını söyledi.

''PSİKOLOJİK DEĞİL''Genel inanışın aksine gece yatak ıslatmanın psikolojik sorunların neden olduğu bir rahatsızlık olmadığını öne süren Söylemezoğlu, ''Fakat gece altını ıslatmak çocukta psikolojik sorunlara yol açar. Yaşadığı sorundan dolayı çevresinden tepki gören, başka bir yerde geceleyemeyen, tatile gidemeyen, durumundan utanç duyan bir çocuğun psikolojik açıdan etkilenmeyeceğini düşünmek mümkün değildir. Bu nedenle beş yaşını geçmiş çocuklarda hala süren yatak ıslatma sorunu tedavi edilmelidir'' uyarısını dile getirdi.

Yatak ıslatmaya karşı ilaç ya da ''alarm tedavisi'' uygulanabileceğini kaydeden Söylemezoğlu, şu açıklamalarda bulundu:

''Yatak ıslatmada alarm cihazları tedavi amacıyla kullanılabilir. Çocuğun iç çamaşırına yerleştirilen bir elektrod ile pijamasına iliştirilen alarm cihazının çalması sağlanır. Çocuk bu alarmla uyanmasa bile anne baba uyanır ve çocuğu uyandırarak tuvalete götürüp ihtiyacını görmesini sağlayabilir. Çocuğun zaman içerisinde uykuda idrar hissini algılamayı öğrenmesinin amaçlandığı bu tedavinin etkili olup olmayacağı ortalama 6 haftada anlaşılır. Bu 6 hafta boyunca anne babanın her gece çocuğu uyandırarak tuvalete götürmeyi aksatmadan sürdürmesi zorunludur.''

İlaç tedavisinde ise ''desmopressin'' isimli etken maddenin kullanıldığını belirten Söylemezoğlu, ''Altını ıslatan çocukların bir bölümünde geceleri idrar üretimini azaltmakla görevli ADH adı verilen madde yeteri kadar yapılamaz. Desmopressin kullanılarak vücuttaki ADH eksikliği giderilir, böylece gece boyunca mesanenin idrar hissini ortaya çıkaracak kadar dolmasının önüne geçilir'' diye konuştu.

Söylemezoğlu, desmopressin tedavisiyle çocukların yüzde 60-70'inde başarı sağlandığını belirterek, bu yöntemler dışında uzman hekimlerin kontrolünde eklenebilecek başka tedavi şekillerinin de bulunduğunu sözlerine ekledi.

Her oyuncağı almayın!

2010-12-18T04:11:00.000-08:00

Oyuncaklara, sağlık üzerindeki olumsuz etkilerinin önlenmesi amacıyla sıkı denetim geliyor. Buna göre; Sağlık Bakanlığı denetçileri her bir oyuncağı laboratuvarda analiz edecek.

Türkiye'de oyuncak güvenliğinin sağlanması amacıyla AB desteğinde yürütülen ''Oyuncak Analiz Laboratuvarında Kapasitenin Güçlendirilmesi ve Akreditasyonu Projesi''nin kapanış toplantısında konuşan Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanı Doç. Dr. Mustafa Ertek, merkez bünyesindeki laboratuvarda, oyuncak analizlerinin AB standartlarına uygun olarak yapıldığını söyledi.

Hollanda Gıda ve Tüketici Güvenliği Otoritesi ile birlikte hayata geçirilen proje kapsamında yetiştirilen saha denetçilerinin, piyasadaki oyuncaklar üzerinde denetimler yapacaklarını anlatan Ertek, şüpheli görülen oyuncakların laboratuvarlarda inceleneceğini, güvenli bulunmayanların ise Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünce toplatılacağını belirtti.

AB'nin ilgili otoritesinden akreditasyon alan laboratuvarın analiz sonuçlarının, diğer birlik üyesi ülkeler tarafından da tanınacağına dikkati çeken Ertek, oyuncak güvenliği ile ilgili şu uyarıları dile getirdi:

BU OYUNCAKLAR TEHLİKELİ''Bir oyuncakta ağır metaller ve mekanik bozukluklar bulunmamalıdır. Sivri uçlu ve kolay parçalara ayrılabilen oyuncaklar çocuklar için tehlikelidir. Ebeveynler ve ilgili kuruluşlar hassas davranmalıdır.''

Bir soru üzerine, ebeveynlerin güvenli bir oyuncağın ambalajında, TSE ya da CE belgesi, üretim yeri, seri no ve hangi yaş grubuna hitap ettiğine ilişkin bilgilerin yer aldığına dikkat etmeleri gerektiğini ifade eden Ertek, ''Bu bilgilerin olmadığı oyuncak satın alınmamalı'' dedi.

Saha denetçilerinin de, kolay parçalanabilirlik ve boya gibi özelliklere dikkat ettiklerini bildiren Ertek, parlak renkli oyuncaklarda ağır metal oranının yüksek olabileceğini söyledi.

ÇİN'DEKİ ÜRETİM YERLERİ KAPATILDI Çin ve Uzakdoğu'dan gelen oyuncaklarla ilgili bir soru üzerine ise Ertek, oyuncakların yüzde 70'inin bu ülkelerde üretildiğini belirtti.

AB ülkelerinin bu oyuncakların güvenliği için Çin başta olmak üzere söz konusu ülkelerle bir çalışma yürüttüğünü kaydeden Ertek, bu çalışma kapsamında Çin'deki bazı oyuncak üretim yerlerinin kapatıldığını anlattı.

ŞİKAYETTE BULUNABİLİRSİNİZ Ebeveynlerin oyuncaklarla ilgili Sağlık Bakanlığı'nın internet sitesi üzerinden şikayette bulunabileceğini kaydeden Ertek, ağır iş yükü oluşmaması açısından kişisel başvurularda numune kabulü yapmayacaklarını bildirdi.

Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Bekir Keskinkılıç da, oyuncaklarla ilgili şikayetlerin elden ya da internet üzerinden ulaştırılacak bir dilekçeyle yapılabileceğini, bu şikayet üzerine denetçilerin gerekli denetimlerde bulunabileceklerini belirtti.

Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Oyuncak Laboratuvarı Şefi Atilla Saka ise halen oyuncakları fiziksel ve kimyasal özellikler bakımından 60 parametreyi dikkate alarak incelediklerini, bu sayının yakında 70'e çıkacağını belirtti.

Gelecek yıldan itibaren oyuncakları alevlenebilirlik açısından da incelemeye başlayacaklarını bildiren Saka, yaptıkları incelemelerde daha çok içinde fitalat bulunan oyuncaklarda sorun tespit ettiklerini söyledi.

Zehirlenmeler

2010-12-03T23:50:00.000-08:00

Bitki, ilaç ya da temizlik maddelerinden kaynaklanan zehirlenmeler çocuklarda neredeyse tamamen ikiyle beş yaş arasında yaşanır ve en sık iki yaşındaki çocuklarda görülür. Vakaların yarısında zehirlenme aile üyelerinden birinin kullandığı ilaçlardan kaynaklanır.

Özellikle şekere benzeyen renkli tabletler küçük çocukları adeta sihirli bir güçle kendine çeker.

Çocuklar için en tehlikeli ilaçlar arasında büyükanne ve büyükbabaların kullandığı kalp ve tansiyon ilaçları sayılabilir. Altı yaşın üstündeki bir çocuk ya da altı yaşın altındaki çocuklarda sürekli tekrarlar halinde ilaç zehirlenmesine uğradıysa, bir psikologa danışıp sorunun psikolojik bir nedeni olmadığından emin olmak gerekebilir. ikinci sırada bitki zehirlenmeleri gelir.

Parklardaki süs çalıları her meraklı çocuğu tadına bakmaya davet eden, parlak renkli ve bazıları zehirli meyveler verir. Oda bitkilerine verilen, zararlı böceklerden koruyucu ilaçlar da tehlikelidir: Bebeklerde yapraklara dokunmak ya da ilacın buharını içine çekmek bile zehirlenmeye neden olabilir. Besin maddelerindeki bakteri ya da virüslere bağlı zehirlenmeler her yaşta ortaya çıkar. Aşırı alkol içmeye bağlı zehirlenmeler genellikle ergenlikten itibaren yaşanır.

Ancak bazen anne babalarını taklit etmek isteyen çocuklar da alkol ya da tütünden zehirlenebilir. Bir bebek ya da küçük çocuk için bir sigaranın bir kısmını yutmak bile yaşamsal tehlike oluşturabilir. Araba egzozu ve havagazı gibi gazların çoğu karbonmonoksit içerir. Kapalı alanlar da bu kokusuz gaz kandaki oksijenin hücrelere taşınmasını engeller ve gaz zehirlenmesi meydana gelir. Küçük saat pilleri son derece zehirli bileşikler içerir.

Çocuk bu pilleri yutarsa, mide asidi pilin etrafındaki koruyucu tabakayı eritebilir ve zehirli maddeler sindirim sistemine karışır. Organik boya çözücülerden (örneğin oje çıkarıcı), benzin ve tinerden zehirlenme, bu maddeler iyi saklanmazsa, yani kolay ulaşılabilir, iyi kapatılmamış yerlerde örneğin döner kapaklı şişelerde korunursa, kolayca gerçekleşebilir.

İLKYARDIM ÖNLEMLERİ

Çamaşır ya da bulaşık deterjanından zehirlenmeye karşı evde bir köpüklenme giderici, örneğin Lefax® (bu ilaç Türkiye'de yok, ama eczaneye sipariş edilebilir) ya da Sab simplex® kullanabilirsiniz. Bu ilaçlar reçetesiz alınabilir. Çocuğunuza ilaçtan bolca verin. Gerekli dozajı ilaç talimatnamesine bakarak belirleyebilirsiniz.
Tütün, ilaç, zehirli bitki ya da alkol zehirlenmelerinde önce çocuğun ağzındaki tütün ya da zehirli bitki artıklarını temizleyin. Daha sonra çocuğu kusturun ve bolca su içirin. Kusması için çocuğun ağzına parmağınızı sokun ya da kusturucu ilaç verin (sirup Ipecacuanhae Güney Amerika'da yetişen, kökü kusturucu olarak kullanılan ipea bitkisinden yapılan bir ilaçtır. Ülkemizde bulunmamaktadır. Bu nedenle bu uygulama mutlaka doktor nezaretinde bir tedavi merkezinde yapılmalıdır tıbbi redaktörün notu). Lütfen çocuğu doktora götürün!
Gaz zehirlenmesinde bütün pencere ve kapıları açmalı ve çocuğu açık havaya çıkarmalısınız. Çocuğa derin nefes almasını söyleyin. Solunumu durursa hemen suni solunum yaptırın. Acil yardım çağırın!
Çocuğunuz saat pili yuttuysa, hemen doktora ya da hastaneye götürün. Röntgen çekildikten sonra, pil çıkarılır.
Organik boya çözücü, tiner ya da benzin zehirlenmelerinde çocuğunuza hemen çay, su ya da sulandırılmış meyve suyu içirmelisiniz. Kesinlikle kusturmayın. Süt vermeyin, çünkü süt maddenin daha çabuk kana karışmasını sağlar.
Zehirlenme nedeninden emin değilseniz, hiç zaman kaybetmeden doktorla temasa geçin!

En sık görülen belirtiler
Bulaşık ve çamaşır deterjanından zehirlenme:

Mide bağırsak bölgesinde ağrı, asit yanması izleri
Solunum sorunları

Temizlik malzemesi, kireç sökücü, agartıcı maddeler, sirke özünden zehirlenme:

Ciltte kızarma,kabarcık oluşumu,kanamalar, asit yanması
Şiddetli ağrılar, solunum ve yutkunma zorluğu

Alkol, ilaçlar, tütün ve zehirli bitkilerden zehirlenme:

Tabletler ya da sigara paketi gibi zehir izleri
Kusma, bilincin gidip gelmesi
Daha önce sorunu olmayan çocuğun birden, nedeni belirsiz hastalanması

Gazlardan zehirlenme:

Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı ya da kusma
Nefes darlığı ve bilincin gidip gelmesi, bilinç kaybına kadar gidebilir

Benzin, tiner ya da organik boya çözücü maddelerden zehirlenme:

Çocuğun nefesinde boya çözücü madde kokusu
Bilincin gidip gelmesi, bilinç kaybına kadar gidebilir
Kramp nöbeti, uykulu bir hal

Domuz Gribi aşısı

2010-12-03T23:46:00.000-08:00

Domuz gribine karşı daha önce risk grubundaki 10 milyon kişiyi aşılama kararı alan Sağlık Bakanlığı, ilk partisi Ekim başında gelmesi beklenen aşının daha fazla sayıdaki kişiye yapılabileceğini açıkladı.
Domuz gribine karşı daha önce risk grubundaki 10 milyon kişiyi aşılama kararı alan Sağlık Bakanlığı, ilk partisi Ekim başında gelmesi beklenen aşının daha fazla sayıdaki kişiye yapılabileceğini açıkladı.

Sağlık muhabirleri ile bir araya gelen Sağlık Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Turan Buzgan, 2 firmanın H1N1 aşısını Eylül sonundan itibaren üretecek duruma geleceğini söyledi.
Domuz gribi pandemisine ilişkin hazırlıklar ve yürütülen çalışmaların Pandemi İzleme Bilim Kurulu ile birlikte şekillendirildiğini anlatan Buzgan, bu kurulun aldığı karara göre ülkede domuz gribi aşısı yapılması gereken 13 milyon kişi bulunduğunu bildirdi. Ülkelerin üretimi sınırlı olan aşıya ulaşabilmek için bir yarış içinde olduğuna dikkati çeken Buzgan, Sağlık Bakanı Recep Akdağ'ın firmalarla bizzat görüşerek aşının temini konusunda gereken garantiyi aldığını belirtti.

2 doz halinde uygulanacak aşının ilk partisinin Ekim başında Türkiye'ye ulaşmasının beklendiğini açıklayan Buzgan, uygulamanın en yüksek risk grubundan başlanarak yapılacağını söyledi.

Bilim kurulunun, öncelikli risk grubu olarak gebeleri, 6-35 ay arasındaki çocukları, diyabet, KOAH, kalp hastalığı ve bağışıklık sistemi yetmezliğine sahip kronik hastalığı olanları, sağlık personelini, elektrik, doğalgaz ve ulaşım hizmeti gören kritik görevlerdeki kamu personelini, asayiş kuvvetlerini ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarını belirlediğini kaydeden Buzgan, aşının yetişmesi halinde hacı adaylarının da bu gruba dahil edileceğini söyledi.

İlk etapta risk grubundaki asgari 10 milyon kişinin aşılanması kararı alındığını, ancak bu sayının artırabileceğini bildiren Buzgan, "Sipariş verilen 20 milyon dozun 3'te 1'i yıl sonuna kadar, geri kalanı da 2010 başında teslim alınacak. Belki ilk dozu hemen, 2. dozu daha sonra yapabiliriz. Türkiye aşı sıkıntısı yaşamayacak" diye konuştu. Üretimi sınırlı olduğu için H1N1 aşısının ilk etapta eczanelerde satılmasının beklenmediğini kaydeden Buzgan, "Belki 2010 yılının 2. yarısında piyasada satılabilir" dedi. Buzgan, mevsimsel grip aşısı ile H1N1 aşısının birlikte yapılmasında bir sakınca olmadığını da bildirdi.

Türkiye'deki domuz gribi hastaları

Türkiye'de bugüne kadar görülen H1N1 hastalarının uyrukları, uzmanların, "ulaşım imkanlarının artması nedeniyle domuz gribinin önceki salgınlardan daha fazla kişiyi etkileyebileceği" uyarısını haklı çıkarıyor.

Türkiye'de domuz gribi tanısı konulan 114 yabancı uyruklu arasında Porto Riko, Nepal ve İzlanda gibi ülkelerin vatandaşları bile bulunuyor. AA muhabirinin aldığı bilgiye göre, Türkiye'de bugüne kadar 132'si yerli, 279'u yurt dışı kaynaklı olmak üzere toplam 411 vaka görüldü.

Bu vakaların 25'i halen takip altında. Vakaların tespit edildiği 20 il ve hasta sayıları şöyle: İstanbul (210), Muğla (83), Antalya (30), Bursa (28), Ankara (20), İzmir (7), Kırklareli (7), Kocaeli (5), Aydın (4), Mersin (4), Denizli (3), Çorum (2), Tekirdağ (1), Ordu (1), Bilecik (1), Konya (1), Yalova (1), Adana (1), Hatay (1) ve Isparta (1). Türkiye'de hastalık tanısı konulanların 297'si Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, 114'ü yabancı uyruklu.

Yabancı uyruklu hastaların ülkeleri ve sayıları ise şöyle: İngiltere (37), ABD (11), Hollanda (11), Porto Riko (5), Birleşik Arap Emirlikleri (5), Suudi Arabistan (4), Almanya (4), İran (4), Kanada (3), Portekiz (3), Romanya (3), Yunanistan (3), İtalya (3), KKTC (2), İspanya (2), İsveç (1), Fransa (1), Güney Afrika Cumhuriyeti (1), İsviçre (1), Cezayir (1), İzlanda (1), Kazakistan (1), Brezilya (1), Rusya (1), Polonya (1), Çin (1), Nepal (1), Avustralya (1) ve uyruğu belirsiz (1).

İmkânsız hastalıklara çözüm

2010-12-03T23:44:00.000-08:00

Henüz embriyo aşamasındayken doğacak bebeğin sağlıklı olup olmayacağını tespit ediyorlar.

Ölümcül kas erimesi hastalığı SMA, ileri düzeyde zeka geriliği gibi çeşitli kalıtsal hastalıklar, Preimplantasyon Genetik Tanı (PGD) yöntemi ile gebelik öncesinde belirlenebiliyor.

Uzmanlar, bozuk genlerin bir araya gelme olasılığının ortadan kaldırıldığı yöntem sayesinde, henüzembriyo aşamasındayken doğacak bebeğin sağlıklı olup olmayacağının tespit edilebildiğini ifade ederek, sağlam olan embriyonun anne rahmine yerleştirildiğini söyledi. Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Genetik Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Volkan Baltacı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, genetik hatadan kaynaklanan yaklaşık 20 bin kadar hastalık bulunduğunu söyledi.

Çiftlerin anne-baba olmaları sürecinde gebeliğin sağlanabilmesi ve sağlıklı bir bebek dünyaya gelebilmesi için genetik hastalıkların çok dikkat edilmesi gereken bir risk faktörü olduğunu ifade eden Baltacı, ''Genetik hastalıklar, kısırlık, infertilite ya da özürlü bebek gibi sorunlara yol açabilir'' uyarısında bulundu.

Bilinen herhangi bir sağlık sorunu bulunmayan çiftlerin de özürlü bebek sahibi olabileceğine dikkati çeken Baltacı, bu hastalıkların bir kısmının çekinik genlerle geçtiğini belirtti. Baltacı, ''Herkes, mutasyonlu (hastalık taşıyan) çekinik gen taşır. Akraba evliliklerinde çekinik genler baskın hale gelerek, bebek hasta doğar'' diye konuştu.

-''TÜRKİYE, AKRABA EVLİLİKLERİNDE SAATLİ BOMBA''-

Yapılan araştırmalara göre, Türkiye'de akrabalık oranının Diyarbakır'da yüzde 42, İstanbul'da yüzde 25 ve birçok ilde yüzde 20-30'larda seyrettiğini belirten Baltacı, İzmir'de yüzde 8 olan oranın, batı illerinde daha da düştüğünü söyledi.

''Türkiye, akraba evliliklerinde saatli bomba gibi'' değerlendirmesinde bulunan Baltacı, ''Ülkemizde ayrıca Orak hücre anemisi ve Akdeniz anemisi gibi genetik hastalıkların güney illerimizde kendiliğinden yüksek taşıyıcılık sıklığı bulunuyor. Genetik hastalıklar, Türkiye için önemli bir problem, tedavisi yok, bakım masrafları çok yüksek ve aile bireylerinde travmaya yol açıyor'' değerlendirmesinde bulundu.

-GENETİK TARAMA NASIL YAPILIYOR?-

Baltacı, genetik geçişli hastalıkların ''Preimplantasyon Genetik Tanı Yöntemi'' ile daha embriyo halinde iken belirlenebildiğini belirterek, ''Bu yöntemle, vücutta istemli kasların kuvvetsizliğine ve erimesine yol açan SMA (Spinal Müsküler Atrofi) gibi tedavisi bulunmayan ya da genellikle zeka geriliği ile seyreden farklı hastalıkların daha hamilelikten önce ayıklanabilmesi mümkün olabiliyor'' şeklinde konuştu.

Genetik tarama yöntemi ile bozuk genlerin bir araya gelme olasılığının ortadan kalktığını vurgulayan Baltacı, ''Bozuk çekinik gen taşıyan akraba bir çift için bebeğin hastalıklı olma riski yüzde 25'' dedi.

Baltacı'nın verdiği bilgiye göre, Preimplantasyon Genetik Tanı Yönteminde, anneden alınan yumurta ile sperm dış ortamda döllendiriliyor ve elde edilen embriyolardan örnek alarak hangisinin genetik hastalık taşıyıp taşımadığı belirleniyor.

Sağlıklı gebelik ve bebek şansını artırmak için anneden bir yerine 10-15 yumurta alınıyor ve bu yumurtaların hepsi eşinin spermleriyle dölleniyor. Döllenen embriyolar, bir gün sonra bölünmeye başlıyor. Bölünmesinin üçüncü gününde 8 hücre haline gelen embriyodan birer tane blastomer hücresi pipet ile alınarak test ediliyor. Bu testte, 20 bin genetik hastalıktan ailedeki risk faktörlerine göre tetkik yapılıyor. Birden fazla hastalık taranabiliyor.

Bunun dışında 'Single Nükliotit Polimorfizmi' denilen varyasyonlar da taranarak bazı hastalıklara yatkınlıklar da belirlenebiliyor. Sağlıklı olan embriyo tespit edilerek, anne rahmine yerleştiriliyor.

Önceden yüzde 25-50 tekrar riski bulunan ve akrabalıktan kaynaklanan hastalıklar için amniyosentez yöntemi ile teşhis önerilirken, artık preimplantasyon genetik tanı yöntemi öneriliyor. Çünkü, amniyosentez uygulaması sonrasında bebeğin hasta olması durumunda gebelik sonlandırıldığından annede travmaya yol açabiliyordu. Şimdi ise hiç gebelik sağlanmadan bebeğin hasta olup olmayacağı belirleniyor ve sağlıklı embriyo anne rahmine yerleştiriliyor.

-''AKRABA EVLİLİĞİNDEN KAÇINILMALI''-

Rukiye ve Arif Emrah Çatal çifti, SMA hastalığından dolayı çocuklarının 2.5 yaşındayken yaşamını yitirdiğini anlattı.

Anne Çatal, hastalığın kalıtsal geçiş gösterdiğini bilmeyerek hamile kaldığını dile getirerek, bebeklerinin doğumdan bir ay sonra hareketsizlik, emme güçlüğü çektiği için hastaneye başvurduklarını söyledi ve SMA tanısı konulduğunu ifade etti. Çocuğunun ölümünün ardından bir kez daha gebe kaldığını, ancak bu kez de bebeğinin 4 aylıkken yaşamını yitirdiğini belirten Çatal, gazetede konu ile ilgili bir haber görmeleri üzerine Ankara'ya geldiklerini ve tedavinin başladığını söyledi. Anne Çatal, ''Tedavimiz bir ay kadar sürdü. Tedavide,gebelik sağlanmadan önce genetik temizlenme işlemi yapıldı. Şu anda 20 aylık Buğra adında bir çocuğumuz var. Sağlık durumu gayet iyi. Sağlıklı bir çocuğum olduğu için o kadar mutluyum ki. Sağlıklı bir çocuk, Allah'ın verdiği en güzel lütuf. Yine tedavi ile sağlıklı bir kardeşi olsun istiyorum'' diye konuştu.

Baba Arif Emrah Çatal da eşiyle akraba olduklarını belirterek, ''Bebeğimizi kaybettikten sonra uzun süre bir daha anne-baba olmayı düşünmedik. Çünkü hiçbir garantisi yoktu. Genetik olduğu için akraba evliliğinden kaçınılmalı. Allah, o günleri kimseye göstermesin'' dedi.

-''GENETİK AYRIM YAPILARAK HAMİLE KALDIM''-

Tedavi ile hamile kalan altı yıllık evli 30 yaşındaki Öznur Karabulak da sağlıklı bir çocuk dünyaya getireceği için çok mutlu olduğunu ifade etti. Daha önce iki kez düşük yaptığını anlatan Karabulak, düşüklerin nedenlerinin kromozom translokasyonu taşıyıcılığı denilen genetik bir hastalıktan kaynaklandığının tespit edildiğini dile getirdi.

Kromozomlarda parçalanma tespit edildiğini ifade eden anne Karabulak, ''Bu da bebeğin yüzde 60 oranında düşük olmasına yada sakat doğmasına yol açıyormuş. Genetik ayrım yapılarak tüp bebek yöntemi ile hamile kaldım. İlk iki denemem başarısız oldu, ancak şimdi 9 aylık hamileyim. Şu an için her şey iyi gidiyor ve yakında anne olacağım. Anne olmayı istemek ve sağlıklı bir bebeğe sahip olmak, tarif edilemez bir duygu'' dedi.

Bebek ile Tatile Giderken

2010-08-03T10:08:00.000-07:00

Tatilden dönerken tüm ailenin rahatlamis ve dinlenmis olmasini hepimiz isteriz. Yilin en güzel zamaninin bir "dehset yolculuguna" dönüsmemesi için, aile tatilinizi iyi planlamali ve tatile gölge düsürebilecek saglik sorunlarina karsi önlemlerinizi almalisiniz. Bu önlemler daha tatil yerinizi seçerken baslar. On yasin altindaki çocuklarla sabit bir yere mümkünse yüzme olanaklari sunan bir hedefe yönelseniz iyi olur. Çocugunuz ne kadar küçükse, evinize o kadar yakin olmaniz, böylece hem uzun yolculuklardan, hem de iklim degisikliklerinden kaçinmaniz yerinde olacaktir. Arastirmalara göre, karsi karsiya kaldiklari bir sürü yeni izlenim süt çocuklarini endiselendirir ve daha mizmiz, huzursuz olmalarina, uyku sorunlari yasamalarina neden olur. Çocuklar kumsallara bayilir, saatlerce kumdan kaleler yapabilir ve kendi yasitlariyla oynayabilirler. Tabii bir çiftlikte ya da büyükanne ve büyükbabalarinin yaninda tatil yapmak da hoslarina gider. Kültür ve tarih turizmi ya da macera tatilleri ancak on yas üstü çocuklar için uygundur.
SEYAHAT HAZIRLIKLARI
Ülke içinde seyahat ederken, yaniniza saglik sigortasi kartinizi almaniz yeterli olacaktir. Yurtdisina seyahat ediyorsaniz, yurtdisi için düzenlenmis bir saglik sigortasi belgesi alm ya da en iyisi acil durumlarda geri tasima garantili ek bir saglik sigortasi yaptirin. Egzotik bir ülkeye seyahat edecekseniz, yola çikmadan en az alti hafta önce doktorunuzla gerekli asilar hakkinda konusun ve hem sizin, hem çocugunuzun asi planini doktorla beraber gözden geçirin. Tropik ya da gelismekte olan bir ülkeye gidi yorsaniz, çocugunuzun tüberküloz ve bulasici sariliga karsi asi olmasi, belki bir sitma profilaksisi (hastaliklarin ortaya çikmasini engellemek amaciyla alman önlemler ç.n.) almasi gerekecektir. Lütfen ilgili ülke için önerilen asilar ve profilaksi önlemleri hakkinda çocuk doktorunuzdan ya da yakimnizdaki bir tropik hastaliklar enstitüsünden bilgi alin.
ARABAYLA YOLA ÇIKMAK
Arabayla gitmek çocuklari yetiskinlerden daha fazla yorar, üstelik çocuk koltuguna kemerlenmis olduklarini da unutmayin! Arada bedeninizi hareket ettirebileceginiz molalar verin: Alti yasin altindaki çocuklar için en iyisi yarim saatte bir on dakika, daha büyük çocuklarda saatte bir on dakika olacaktir. Çocugunuzu araba tutuyorsa, doktordan özel ilaçlar isteyin, çünkü kusmak çok sivi kaybetmesine neden olacaktir. Ise yarayan bir homeopatik ilaç vardir: yola çikmadan ve gerekiyorsa yolda iki saatte bir, çocugunuza bir Tabacum D30 ya da Cocculus D4 veya Petroleum D4 verebilirsiniz, bunlardan saat basi bir tablet uygun dozdur. Çocugunuz gidis yönüne dogru oturursa, bol temiz hava alir ve tabii sizin sigara dumaninizi çekmek zorunda kalmazsa, yolculugun daha fazla tadini çikarabilir.
TATİL YERİNE VARINCA
Çocuklarin da bir yere alismak için zamana gereksinimi vardir: Hemen gezilere ya da yürüyüslere baslamayin, birakin çocugunuz ilk günler biraz çevresini tanisin. Ögle vakitleri kumsala gitmeyin. Günes kremi, günes sapkasi ve pamuklu gömlekler günes çarpmasi yanigindan korur. Süt çocuklari sineklere karsi bir cibinlik içinde, gölgede tutulmalidir. Çocugunuz istiyorsa, hiç mayo giymesin. Giymek istiyorsa, idrar yolu enfeksiyonlarina karsi önlem almak için, çocugunuz sudan çikar çikmaz mayosunu degistirin. Çocugunuzu günese çikmadan yarim saat önce (koruma faktörü en az 12 olan) bir günes kremiyle yaglayin ve gerek sudan her çikisinda, gerekse de saatte bir kremi tazeleyin. Günes kreminde koruyucu madde ya da emülga tör olmamasina dikkat edin. Bu katki maddeleri akne benzeri alerjilere neden olabilir. Lipoproteinler içeren, eczaneden alabileceginiz günes kremleri daha iyi olacaktir. Çocugunuzun çok sivi içmesini saglayin, çünkü oynarken ve ortalikta kosustururken çok sivi, tuz ve kalori kaybeder. Bu dönemler bir istisna olsun ve bol bol limonata, meyve suyu içmesine izin verin!
CIDDI DURUMLARDA
Çocugunuz hasta ya da yaraliysa, yerel bir doktora basvurun. Seyahat organizatörleri ya da otelinizdeki, kampinginizdeki çalisanlar size en yakin doktorun ya da hastanenin yerini gösterecektir. Ciddi durumlarda önceden hazirlikli olmak için, kalacaginiz yere varir varmaz bu adresleri alabilirsiniz. Zor durumlarda danisabilmek için, evdeki doktorunuzun telefonunu ve adresini almayi unutmayin.
SEYAHATA ÖZEL ILAÇ ÇANTASI
Seyahate çikarken yaniniza alacaginiz ilaç çantasi olabildigince küçük ve kolay kullanilabilir olmalidir. Bu is için en uygunu küçük bir makyaj çantasi olacaktir. Ilaç çantasi doktorun yerini tutamaz, ama ona ulasana kadar geçen zamani daha kolay atlatmanizi saglar, hafif yaralanmalar ya da rahatsizliklarda da ise yarar. Burada önerilen ilaçlari doktorunuz özel bir reçeteye yazabilir, çünkü saglik sigortalan seyahate çikarken yaniniza alacaginiz ilaçlarin parasini karsilamaz.
IPUCU
Seyahate özel ilaç çantasinin içinde olmasi gerekenler

2 gazli bez
Yara bantlari
Sargi bezleri
2 steril sargi, 7,5 x 7,5 cm
Makas
Kiymiklari çikarabilecek bir cimbiz
Yara ve yanik merhemi
Iyot içermeyen dezenfeksiyon maddesi
Termometre Ates düsürücü ilaçlar (damla ya da tablet seklinde, hava sicak oldugunda fitiller eriyebilir)
Ishale karsi ilaçlar (toz seklinde elektrolit)
Biberon kullanan çocuklar için hastalik durumuna özel mamalar
Öksürük ve burun damlalari
Günes yanigina ve sinek sokmalarina karsi ilaçlar
Günes kremi
Yedek olarak bir antibiyotik
Egzotik ülkelerde tatile gidiyorsa niz yaniniza bir kullanimlik kanül ler ve siringalar almalisiniz.