Zehirlenmeler

Bitki, ilaç ya da temizlik maddelerinden kaynaklanan zehirlenmeler çocuklarda neredeyse tamamen ikiyle beş yaş arasında yaşanır ve en sık iki yaşındaki çocuklarda görülür. Vakaların yarısında zehirlenme aile üyelerinden birinin kullandığı ilaçlardan kaynaklanır.

Özellikle şekere benzeyen renkli tabletler küçük çocukları adeta sihirli bir güçle kendine çeker.

Çocuklar için en tehlikeli ilaçlar arasında büyükanne ve büyükbabaların kullandığı kalp ve tansiyon ilaçları sayılabilir. Altı yaşın üstündeki bir çocuk ya da altı yaşın altındaki çocuklarda sürekli tekrarlar halinde ilaç zehirlenmesine uğradıysa, bir psikologa danışıp sorunun psikolojik bir nedeni olmadığından emin olmak gerekebilir. ikinci sırada bitki zehirlenmeleri gelir.

Parklardaki süs çalıları her meraklı çocuğu tadına bakmaya davet eden, parlak renkli ve bazıları zehirli meyveler verir. Oda bitkilerine verilen, zararlı böceklerden koruyucu ilaçlar da tehlikelidir: Bebeklerde yapraklara dokunmak ya da ilacın buharını içine çekmek bile zehirlenmeye neden olabilir. Besin maddelerindeki bakteri ya da virüslere bağlı zehirlenmeler her yaşta ortaya çıkar. Aşırı alkol içmeye bağlı zehirlenmeler genellikle ergenlikten itibaren yaşanır.


Ancak bazen anne babalarını taklit etmek isteyen çocuklar da alkol ya da tütünden zehirlenebilir. Bir bebek ya da küçük çocuk için bir sigaranın bir kısmını yutmak bile yaşamsal tehlike oluşturabilir. Araba egzozu ve havagazı gibi gazların çoğu karbonmonoksit içerir. Kapalı alanlar da bu kokusuz gaz kandaki oksijenin hücrelere taşınmasını engeller ve gaz zehirlenmesi meydana gelir. Küçük saat pilleri son derece zehirli bileşikler içerir.

Çocuk bu pilleri yutarsa, mide asidi pilin etrafındaki koruyucu tabakayı eritebilir ve zehirli maddeler sindirim sistemine karışır. Organik boya çözücülerden (örneğin oje çıkarıcı), benzin ve tinerden zehirlenme, bu maddeler iyi saklanmazsa, yani kolay ulaşılabilir, iyi kapatılmamış yerlerde örneğin döner kapaklı şişelerde korunursa, kolayca gerçekleşebilir.

İLKYARDIM ÖNLEMLERİ

• Çamaşır ya da bulaşık deterjanından zehirlenmeye karşı evde bir köpüklenme giderici, örneğin Lefax® (bu ilaç Türkiye'de yok, ama eczaneye sipariş edilebilir) ya da Sab simplex® kullanabilirsiniz. Bu ilaçlar reçetesiz alınabilir. Çocuğunuza ilaçtan bolca verin. Gerekli dozajı ilaç talimatnamesine bakarak belirleyebilirsiniz.
• Tütün, ilaç, zehirli bitki ya da alkol zehirlenmelerinde önce çocuğun ağzındaki tütün ya da zehirli bitki artıklarını temizleyin. Daha sonra çocuğu kusturun ve bolca su içirin. Kusması için çocuğun ağzına parmağınızı sokun ya da kusturucu ilaç verin (sirup Ipecacuanhae Güney Amerika'da yetişen, kökü kusturucu olarak kullanılan ipea bitkisinden yapılan bir ilaçtır. Ülkemizde bulunmamaktadır. Bu nedenle bu uygulama mutlaka doktor nezaretinde bir tedavi merkezinde yapılmalıdır tıbbi redaktörün notu). Lütfen çocuğu doktora götürün!
• Gaz zehirlenmesinde bütün pencere ve kapıları açmalı ve çocuğu açık havaya çıkarmalısınız. Çocuğa derin nefes almasını söyleyin. Solunumu durursa hemen suni solunum yaptırın. Acil yardım çağırın!
• Çocuğunuz saat pili yuttuysa, hemen doktora ya da hastaneye götürün. Röntgen çekildikten sonra, pil çıkarılır.
• Organik boya çözücü, tiner ya da benzin zehirlenmelerinde çocuğunuza hemen çay, su ya da sulandırılmış meyve suyu içirmelisiniz. Kesinlikle kusturmayın. Süt vermeyin, çünkü süt maddenin daha çabuk kana karışmasını sağlar.
• Zehirlenme nedeninden emin değilseniz, hiç zaman kaybetmeden doktorla temasa geçin!

En sık görülen belirtiler
Bulaşık ve çamaşır deterjanından zehirlenme:

• Mide bağırsak bölgesinde ağrı, asit yanması izleri
• Solunum sorunları

Temizlik malzemesi, kireç sökücü, agartıcı maddeler, sirke özünden zehirlenme:

• Ciltte kızarma,kabarcık oluşumu,kanamalar, asit yanması
• Şiddetli ağrılar, solunum ve yutkunma zorluğu

Alkol, ilaçlar, tütün ve zehirli bitkilerden zehirlenme:

• Tabletler ya da sigara paketi gibi zehir izleri
• Kusma, bilincin gidip gelmesi
• Daha önce sorunu olmayan çocuğun birden, nedeni belirsiz hastalanması

Gazlardan zehirlenme:

• Baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı ya da kusma
• Nefes darlığı ve bilincin gidip gelmesi, bilinç kaybına kadar gidebilir

Benzin, tiner ya da organik boya çözücü maddelerden zehirlenme:

• Çocuğun nefesinde boya çözücü madde kokusu
• Bilincin gidip gelmesi, bilinç kaybına kadar gidebilir
• Kramp nöbeti, uykulu bir hal